در باره اسم امی گیلان و کلمه ی گیل کی از کویه بامو داره،هر کی خوره ایچی بوگوفته داره. در کتاب لغت خدابیامرز دهخدا،گیلان از کلمه گیل + ایتا پسوند ( ان ) بیگفته بوبوسته داره کی در زبان پهلوی Gelan به معنی سرزمین گل بامو داره.
” الکساندر خودزکو ” نام اَن اُستانه از کلمه ی گیل،دانه کی به لهجه محلی گِل یا چول معنی دهه و در کل یعنی سرزمینی چول کله ای یا باتلاقی.
مرحوم عباس اقبال آشتیانی خو کتاب درون در باره امان گیلان زمینان بینویشته داره کی : طایفه گیل یا جیل یا گیلک و قوم دیلم،دو تا نژاد از ایرانیان آریایی بودید که در زمان های بسیار قدیم،اطراف غرب دریای خزر خوشانه ره زندگی کودید کی وقتی به قدرت فرسائید،خوشانه برتریه از طرف مشرق تا گرگان و از طرف شومال تا سرزمین اران ” ماوراء ارس ” و از جنوب تا اطراف قزوین مردمانه نشان بدایید.
به هر حال طرفای جنوبی دریای مازندران بخاطر داشتن سرزمین مناسب کی اونه درون پر بو از وفور نعمت،حتی قبل از تاریخ مورد توجه اقوام های مختلف برای زندگی کودن بو.
چرا می گوییم گیلان؟
درباره نام گیلان و معانی واژه گیل نظرات مختلفی ابراز شده است . لغت نامه دهخدا گیلان را مأخوذه از واژه ( گیل ) به اضافه پسوند ( ان ) دانسته و افزوده است در پهلوی Gelan به معنی مملکت گلها آمده است .
(الکساندر خودزکو) نام این ایالت را بر گرفته از واژه گیل می داند که در لهجه محلی مردم آن به معنی گِل می باشد و در واقع معرف سرزمینی باتلاقی است .
( عیاس اقبال آشتیانی ) درباره ساکنان گیلان مینویسد : «طایفه گیل یا جیل یا گیله یا گیلک و قوم دیلم, دو تیره از ایرانیان آریایی نژادند که از زمان بسیار قدیم در قسمت غربی ولایات ساحلی بحر خزر ساکن بوده و ایامی که قدرت بهم می رساندند دامنه استیلای خود را از مشرق تا حدود گرگان و شمال تا ولایت اران (ماوراء ارس ) و از جنوب تا حوالی قزوین می کشانده اند »
به هر صورت نواحی جنوبی دریای مازندران به دلیل اقلیم مناسب و وفور نعمت دوران پیش از تاریخ توسط اقوام گوناگون برای سکونت مورد توجه بوده است .
[...] پ . ن چره گوییم گیلان؟ [...]